(FWA 2026/8/7)Đối với những ngoại kiều mới đến và chuẩn bị bắt đầu cuộc sống mới tại đây, việc hiểu rõ thói quen hàng ngày tại Đài Loan cũng như phép lịch sự nơi công cộng sẽ giúp cuộc sống thường nhật trở nên suôn sẻ hơn rất nhiều. Môi trường sống và xã hội Đài Loan có những bối cảnh và quy tắc ngầm đặc trưng. Những thói quen vệ sinh và mẹo vặt cuộc sống được tổng hợp dưới đây không phải là những quy định pháp luật nghiêm ngặt, mà là lối sống được hình thành bởi đa số người dân địa phương qua thời gian. Chúng tôi hy vọng đây sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích giúp bạn dễ dàng hòa nhập với nhịp sống tại Đài Loan.

I. Việc tự dọn dẹp và bảo vệ môi trường sống tại nhà

Đài Loan có khí hậu nhìn chung là nóng ẩm, do đó nhiều thói quen sinh hoạt trong gia đình được xem là những kinh nghiệm thực tế phát triển tự nhiên nhằm đối phó với hơi ẩm và bụi bặm.

  • Tháo giày ở cửa và thay dép đi trong nhà: Để giữ cho sàn nhà luôn sạch sẽ không một hạt bụi, nhiều gia đình Đài Loan thiết lập một “khu vực rũ bụi” (sảnh trước) ngay tại cửa ra vào. Theo thói quen, mọi người sẽ thay dép sạch đi trong nhà khi bước vào hoặc đi chân trần trên sàn. Ví dụ, hầu hết các gia đình cũng chuẩn bị dép chuyên dụng cho phòng tắm để tránh mang hơi nước và sự trơn trượt sau khi tắm ra ngoài phòng khách hoặc phòng ngủ.

  • Gạt nước phòng tắm sau khi sử dụng: Để ngăn chặn nấm mốc đen dễ sinh sôi trong khí hậu ẩm ướt, nhiều người có thói quen dùng thanh gạt nước để gạt sạch các giọt nước đọng trên tường gạch và cửa kính lùa ngay sau khi tắm, giúp giữ cho không gian luôn khô ráo.

  • Sử dụng lửa, dầu và máy hút mùi khi nấu ăn: Việc nấu ăn hàng ngày trong các gia đình Đài Loan thường liên quan đến các món xào hoặc chiên ngập dầu trên lửa lớn, dễ sinh ra nhiều khói. Do đó, mọi người có thói quen bật máy hút mùi cùng lúc khi nấu ăn, và thường để máy chạy thêm 3 đến 5 phút sau khi tắt bếp để hút sạch hoàn toàn khói và mùi thức ăn còn sót lại. Dùng giẻ ướt lau bếp khi vẫn còn hơi nóng sẽ giúp ngăn chặn vết dầu mỡ cứng lại và khó làm sạch.

  • Sử dụng máy hút ẩm và máy lọc không khí: Để chống lại độ ẩm trong nhà và mạt bụi, máy hút ẩm là thiết bị không thể thiếu của hầu như mọi gia đình. Khi sử dụng, mọi người thường đóng kín cửa ra vào và cửa sổ rồi đặt máy ở giữa phòng (nếu có thú cưng, cần lưu ý không cài đặt độ ẩm quá thấp). Đồng thời, nhiều gia đình cũng sử dụng máy lọc không khí để lọc các hạt mịn và bụi sinh ra trong quá trình nấu nướng, nhằm duy trì chất lượng không khí trong nhà.

  • Phân loại và phơi khô giẻ lau: Trong việc vệ sinh nhà cửa, hầu hết mọi người phân chia rất rõ ràng công dụng của từng chiếc giẻ lau. Ví dụ, giẻ dùng để lau mặt bếp tuyệt đối sẽ không bao giờ được dùng để lau bàn ăn hay đồ nội thất ở phòng khách, nhằm tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn. Giẻ sau khi sử dụng xong luôn được giặt sạch, vắt thật khô và treo ở nơi thoáng gió để tránh phát ra mùi hôi ẩm mốc.

  • Thói quen giặt và phơi quần áo: Do thời tiết nóng bức và ẩm ướt, đồ lót và quần áo mặc ngoài thường được giặt hàng ngày và giặt riêng biệt. Quần áo luôn được vắt thật khô bằng máy giặt trước khi mang ra phơi ở ban công, tránh tình trạng nước nhỏ giọt làm phiền đến hàng xóm ở tầng dưới.

II. Những quy tắc ngầm tại nơi công cộng và việc vứt rác

Khi đi dạo trên đường phố hoặc trong các khu dân cư tại Đài Loan, việc vứt rác và bảo vệ sức khỏe cộng đồng tuân theo một quy tắc hoạt động khá độc đáo. Nắm vững nhịp điệu này sẽ giúp cuộc sống của bạn tiện lợi hơn rất nhiều.

  • Thói quen tự mang theo rác: Rất hiếm khi bạn tìm thấy thùng rác công cộng trên đường phố Đài Loan. Nếu bạn có rác từ một ly nước uống lắc tay hoặc đồ ăn mang đi khi đang đi dạo, thông thường bạn sẽ cầm theo cho đến khi tìm thấy thùng rác tái chế tại cửa hàng tiện lợi, hoặc mang về nhà để vứt.

  • “Rác không để dưới đất” và những tiếng nhạc chuông: Khi đi đổ rác, cư dân thường tuân theo lịch trình của xe rác địa phương (chỉ ra khỏi nhà khi nghe thấy tiếng nhạc quen thuộc như bản “Für Elise”). Nếu bạn bỏ lỡ thời gian, hãy nhớ tuyệt đối không bỏ túi rác ở ven đường hoặc cạnh cột điện chỉ vì sự tiện lợi.

  • Túi đựng rác chuyên dụng và phân loại rác: Ở một số khu vực đô thị (như Thành phố Đài Bắc và Tân Bắc), bạn bắt buộc phải sử dụng túi đựng rác chuyên dụng do chính phủ quy định để vứt rác thải thông thường. Đồng thời, các vật liệu tái chế (như giấy, nhựa, và thủy tinh) cùng rác nhà bếp thường cần được phân loại cơ bản trước khi giao cho nhân viên vệ sinh.

  • Bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thói quen đeo khẩu trang: Nếu xuất hiện các triệu chứng về đường hô hấp như cảm lạnh hoặc ho, mọi người thường có thói quen tự giác đeo khẩu trang khi vào các nơi công cộng hoặc sử dụng phương tiện giao thông. Điều này được xem như một hành động tinh tế để bảo vệ bản thân và tôn trọng những người xung quanh.

  • Tự dọn dẹp tại cửa hàng tiện lợi: Sau khi ăn xong tại khu vực ghế ngồi của cửa hàng tiện lợi hoặc siêu thị, khách hàng thường chủ động phân loại hộp thức ăn và đồ thừa vào thùng rác của cửa hàng, sau đó dùng khăn giấy lau qua mặt bàn, để lại một không gian gọn gàng cho người dùng tiếp theo.

Đọc thêm (Hướng dẫn vứt rác):

III. Phép lịch sự không gian trên phương tiện giao thông công cộng

Hệ thống giao thông công cộng của Đài Loan (như MRT, xe buýt, và tàu hỏa) nhìn chung luôn được giữ gìn rất sạch sẽ, và các hành khách đã hình thành một số thói quen đi lại phổ biến:

  • Nghiêm cấm ăn uống trong toa xe MRT: Lấy MRT Đài Bắc làm ví dụ, ngay khi bạn bước qua vạch màu vàng tại cổng soát vé, luật pháp nghiêm cấm hoàn toàn việc ăn, uống hoặc nhai kẹo cao su. Quy định này được thực thi cực kỳ nghiêm ngặt, giúp các toa xe luôn giữ được sự gọn gàng và sạch sẽ gần như tuyệt đối.

  • Sự linh hoạt và dọn dẹp trên tàu đường dài: Khi đi Tàu Cao tốc (THSR) hoặc các chuyến tàu thường (TRA), bạn được phép ăn cơm hộp (bento) hoặc đồ ăn vặt trên xe. Thói quen chung là bạn sẽ tự mang theo hộp rỗng và rác khi xuống tàu để vứt vào thùng rác trên sân ga, hoặc đưa cho nhân viên dọn vệ sinh đi tuần trên tàu.

  • Nhường ghế ưu tiên và kiểm soát âm lượng: Khi đi xe buýt hoặc MRT, nếu có người lớn tuổi hoặc phụ nữ mang thai bước lên, việc chủ động nhường ghế ưu tiên là một cử chỉ tử tế rất phổ biến. Thêm vào đó, khi nghe nhạc hoặc xem video trong toa xe, hầu hết mọi người đều tự giác đeo tai nghe để tránh phát âm thanh lớn làm phiền người khác.

  • Thói quen đứng trên thang cuốn: Trên các thang cuốn đông đúc tại ga MRT, hầu hết mọi người sẽ tự động đứng về phía bên phải, nhường khoảng trống bên trái cho những người đang vội vã (mặc dù chính sách khuyến khích đứng cả hai bên đã được tuyên truyền trong những năm gần đây, nhưng thói quen xếp hàng này vẫn còn rất phổ biến).

  • Vẩy nhẹ nước trước khi vào ga vào những ngày mưa: Trước khi bước vào nhà hoặc lên xe vào những ngày trời mưa, đa số mọi người sẽ vẩy nhẹ nước mưa trên ô ở ngoài cửa, hoặc sử dụng bọc ô và máy hút nước được đặt ở lối vào, nhằm tránh làm ướt sàn nhà gây trơn trượt nguy hiểm.

IV. Những chi tiết tinh tế về vệ sinh trong văn hóa ẩm thực

Khi dùng bữa tại các nhà hàng, chợ đêm hoặc quán ăn nhỏ, người Đài Loan thường có những thói quen ăn uống độc đáo giúp tạo ra một trải nghiệm thoải mái hơn.

  • Đũa muỗng chung cho các bữa ăn chia sẻ: Khi gia đình và bạn bè tụ tập cùng chia sẻ các món ăn, việc sử dụng đũa hoặc muỗng chung để gắp thức ăn từ đĩa là thói quen tất yếu, nhằm tránh sự tiếp xúc trực tiếp giữa dụng cụ ăn uống cá nhân và các món ăn chung.

  • Lau dụng cụ bằng khăn giấy trước khi ăn: Sau khi ngồi xuống tại một quán ăn truyền thống hoặc quán vỉa hè, nhiều người có thói quen rút một tờ khăn giấy và lau qua đũa, muỗng hoặc mặt bàn thêm một lần nữa. Đây thiên về một thói quen cá nhân giúp họ cảm thấy an tâm hơn.

  • Tự mang theo cốc và dụng cụ thân thiện với môi trường: Để hưởng ứng việc bảo vệ môi trường, nhiều người thường mang theo đũa cá nhân hoặc bình giữ nhiệt. Ví dụ, khi mua đồ uống tại chuỗi cửa hàng trà sữa, việc sử dụng ly mang theo của riêng bạn tại Đài Loan sẽ được hưởng mức giảm giá tiền mặt theo quy định của pháp luật.

  • Tự trả lại khay tại khu ẩm thực: Sau khi dùng bữa tại các khu ẩm thực trong trung tâm thương mại hoặc nhà hàng thức ăn nhanh, việc tự mang khay, bát, đũa và thức ăn thừa đến quầy thu dọn được chỉ định để phân loại là hành động kết thúc bữa ăn mà hầu hết mọi người đều quen thực hiện.

  • Phép lịch sự tinh tế trên bàn ăn: Nếu cần xỉa răng khi đang dùng bữa, bạn nên dùng một tay che miệng lại một chút; nếu cần hỉ mũi, bạn cũng nên cố gắng quay đầu đi chỗ khác khỏi bàn ăn hoặc đứng lên vào nhà vệ sinh để giữ cho không khí trên bàn luôn dễ chịu.

V. Mẹo để duy trì sự hòa thuận trong khu dân cư

Tại các khu dân cư và trong cuộc sống cộng đồng, việc chú ý đến một số hành vi nhất định có thể giúp môi trường sống của bạn trở nên hài hòa hơn:

  • Tránh gây tiếng ồn vào đêm khuya: Các khu dân cư ở Đài Loan khá đông đúc. Sau mười giờ tối, hầu hết các cư dân sẽ tránh sử dụng máy giặt, đóng cửa mạnh tay, di chuyển đồ đạc hoặc gây ra tiếng ồn lớn để không làm phiền hàng xóm nghỉ ngơi.

  • Nghiêm cấm khạc nhổ bã trầu hoặc khạc đờm: Đây là một hành động phá hoại nghiêm trọng đến vệ sinh môi trường. Tại Đài Loan, việc này không chỉ dễ dàng thu hút những ánh nhìn thiếu thiện cảm từ người khác mà còn dẫn đến các biện pháp xử phạt và phạt tiền rất nặng từ cơ quan bảo vệ môi trường.

  • Không vứt tàn thuốc bừa bãi: Những người hút thuốc thường sẽ chọn những khu vực hút thuốc ngoài trời được chỉ định, và sau khi hút xong, họ luôn đảm bảo dập tắt tàn thuốc và vứt vào thùng rác, tuyệt đối tránh việc vứt bừa bãi.

  • Xử lý đúng cách lượng nước trong rác nhà bếp: Khi xử lý đồ ăn thừa, hầu hết mọi người sẽ cố gắng chắt hết nước để túi rác không bị bục rách trong quá trình vận chuyển hoặc bốc mùi nồng nặc trong khu dân cư.

  • Giữ cho hành lang công cộng thông thoáng: Khi sống trong các tòa chung cư, tủ để giày, xe đạp hoặc các vật dụng lặt vặt có kích thước lớn thường được cất trong nhà và không bao giờ chiếm dụng không gian ở hành lang hay cầu thang. Điều này không chỉ vì vẻ ngoài sạch sẽ mà còn tuân thủ các nguyên tắc an toàn phòng cháy chữa cháy của địa phương.

Search Keywords & Phrases