(FWA 2026/8/25) Nhằm tăng cường quản lý người lao động đi làm việc ở nước ngoài, Chính phủ Việt Nam mới đây đã ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP. Theo đó, lao động Việt Nam ở nước ngoài sau khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng đào tạo nghề, nếu chủ động bỏ trốn, cư trú bất hợp pháp, ở lại nước sở tại trái pháp luật mà không có lý do chính đáng, có thể bị phạt tiền cao nhất lên tới 100 triệu VNĐ. Quy định mới dự kiến có hiệu lực từ ngày 10 tháng 9 năm 2026, với hy vọng ngăn chặn tình trạng lao động mất liên lạc.

Nhật Bản và Đài Loan là những thị trường làm việc ở nước ngoài chủ yếu của lao động Việt Nam. Theo thông tin từ báo chí nước ngoài, sau khi quy định mới được ban hành, nhiều ngoại kiều Việt Nam cư trú quá hạn tại Nhật Bản đã vội vàng đến các cơ quan quản lý xuất nhập cảnh địa phương để hoàn tất thủ tục xác minh danh tính và về nước trước khi chế độ mới có hiệu lực, nhằm tránh bị xử phạt hành chính.

Phạt tối đa 100 triệu VNĐ nếu không về nước khi chấm dứt hợp đồng

Nghị định này quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nội dung quan trọng nhất nằm ở Điều 53, quy định rõ lao động Việt Nam ở nước ngoài sau khi chấm dứt hợp đồng, nếu không bị đe dọa, ép buộc dưới bất kỳ hình thức nào và không thuộc trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà ở lại nước ngoài trái pháp luật, sẽ bị phạt tiền từ 80 triệu đến 100 triệu VNĐ .

Ngoài ra, trước khi đi làm việc ở nước ngoài, nếu người lao động Việt Nam không có giấy xác nhận đăng ký hợp đồng lao động do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đăng ký hộ khẩu thường trú cấp mà trực tiếp ký kết hợp đồng lao động với chủ thuê ở nước ngoài, sẽ phải đối mặt với mức phạt từ 5 triệu đến 10 triệu VNĐ .

Bên cạnh việc áp dụng mức phạt nặng đối với lao động mất liên lạc, quy định mới đồng thời cũng tăng cường quản lý các cơ sở phục vụ việc làm tư nhân, đặc biệt là hành vi tuyển dụng trái pháp luật. Bất kỳ tổ chức, cá nhân nào không có chức năng liên quan mà cung cấp thông tin, quảng cáo, tư vấn cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, hoặc không có tư cách tuyển mộ hợp pháp mà thu tiền của người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài; ép buộc, lôi kéo, dụ dỗ hoặc lừa gạt người lao động Việt Nam ở lại nước ngoài trái phép, cũng như các hành vi làm giả giấy phép kinh doanh dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, cũng sẽ phải đối mặt với mức phạt nặng tối đa 100 triệu VNĐ, đồng thời phải hoàn trả số tiền thu bất hợp pháp cộng thêm tiền lãi.

Xử phạt tuyển dụng trái phép, tăng cường quản lý cơ sở phục vụ việc làm tư nhân

Chi nhánh của doanh nghiệp dịch vụ lao động Việt Nam, nếu không được doanh nghiệp ủy quyền mà hoạt động ngoài phạm vi trách nhiệm hoặc thời hạn để thực hiện hoạt động đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, mức xử phạt còn nặng hơn. Chi nhánh sẽ phải đối mặt với mức phạt từ 180 triệu đến 200 triệu VNĐ .

Các nội dung khác bao gồm: tổ chức tuyển dụng không được thành lập hợp pháp mà hoạt động dịch vụ việc làm sẽ bị xử phạt từ 45 triệu đến 60 triệu VNĐ. Tuyển dụng lao động bằng quảng cáo sai sự thật, hoặc tuyển dụng với mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động, mặc dù chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, sẽ phải đối mặt với mức phạt tiền từ 50 triệu đến 75 triệu VNĐ.

Đối với việc chủ thuê không đóng, chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, sẽ có các mức phạt khác nhau tùy theo số lượng người, với số tiền phạt tối đa là 75 triệu VNĐ.